Η Meta άλλαξε ξανά τους εμπορικούς όρους χρήσης της και αφαίρεσε μια διάταξη που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς ειδικοί την ερμήνευσαν ως άδεια για συλλογή περιεχομένου από ιστότοπους, μεταξύ αυτών και ειδησεογραφικούς, με σκοπό την εκπαίδευση των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης της. Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η διατύπωση αφορούσε μόνο τα διαφημιστικά και επιχειρηματικά της προϊόντα και ότι δεν άλλαξε ποτέ τον τρόπο λειτουργίας των crawlers της.
Τι προέβλεπε η επίμαχη διάταξη
Στην πρόσφατη ενημέρωση των εμπορικών όρων, η Meta είχε προσθέσει πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία μπορούσε να χρησιμοποιεί οποιοδήποτε περιεχόμενο από τα domains, τις ιστοσελίδες ή τις διευθύνσεις URL ενός επιχειρηματικού λογαριασμού για να παρέχει, να αναπτύσσει, να βελτιώνει, να ερευνά, να εκπαιδεύει και να διατηρεί την ακεραιότητα των προϊόντων και υπηρεσιών της. Όπως σημειώνει το TechCrunch, αυτό αφορούσε θεωρητικά κάθε εκδότη που διαθέτει επιχειρηματικό λογαριασμό στη Meta.
Νομικοί που μίλησαν στο Nieman Lab χαρακτήρισαν τη διάταξη «αξιοσημείωτη». Ανάμεσα σε όσους εξέφρασαν ανησυχίες ήταν και ο James Grimmelmann, καθηγητής δικαίου ψηφιακής τεχνολογίας και πληροφορίας στο Πανεπιστήμιο Cornell. Η ερμηνεία τους ήταν ότι η Meta επιχειρούσε να εξασφαλίσει δωρεάν δικαίωμα χρήσης περιεχομένου που συλλέγεται αυτόματα από ιστότοπους (η πρακτική είναι γνωστή ως scraping) για την εκπαίδευση των εργαλείων AI της, παρακάμπτοντας μάλιστα τις οδηγίες που δίνουν οι ίδιοι οι ιστότοποι μέσω του αρχείου robots.txt.
Ο ρόλος του robots.txt
Το robots.txt είναι ένα απλό αρχείο κειμένου που τοποθετεί κάθε ιστότοπος για να δηλώσει ποια αυτόματα προγράμματα, οι λεγόμενοι crawlers, επιτρέπεται να διαβάζουν τις σελίδες του και ποια όχι. Τα τελευταία χρόνια πολλοί εκδότες το χρησιμοποιούν για να αποκλείουν τους crawlers εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, που συλλέγουν τεράστιους όγκους κειμένων για την εκπαίδευση γλωσσικών μοντέλων. Η λειτουργία του βασίζεται ουσιαστικά στην καλή πίστη: δεν εμποδίζει τεχνικά την πρόσβαση, αλλά αποτελεί καθιερωμένη δήλωση προτίμησης. Γι’ αυτό μια συμβατική ρήτρα που θα μπορούσε να την υπερισχύσει θεωρήθηκε ιδιαίτερα σοβαρή.
Η απάντηση της Meta
Αρχικά, ο αντιπρόεδρος επικοινωνίας της Meta, Andy Stone, και ο εκπρόσωπος Daniel Roberts απέρριψαν τις κατηγορίες, δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχει καμία αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο η Meta χρησιμοποιεί τους web crawlers» και ότι κάθε αντίθετος ισχυρισμός είναι ψευδής. Στη συνέχεια, όπως μεταδίδει το The Verge, η εταιρεία προχώρησε ένα βήμα παραπέρα και αφαίρεσε εντελώς την επίμαχη διατύπωση.
Σε νέα δήλωση, ο Roberts ανέφερε: «Σας ακούσαμε και θέλουμε να ξεκαθαρίσουμε: οι όροι για το crawling που ενοποιήσαμε αφορούσαν μόνο τα διαφημιστικά και επιχειρηματικά μας προϊόντα, και το έχουμε διευκρινίσει στους ίδιους τους όρους». Πρόσθεσε ότι οι κάτοχοι περιεχομένου μπορούν, όπως πάντα, να χρησιμοποιούν το robots.txt για να δηλώνουν τις προτιμήσεις τους, και ότι οι αλλαγές «δεν αφορούν τη συλλογή περιεχομένου από ειδησεογραφικούς ιστότοπους» ούτε δίνουν στη Meta νέα δικαιώματα που υπερισχύουν αυτών των προτιμήσεων.
Τι σημαίνει για εκδότες και επιχειρήσεις
Για τους εκδότες και τις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν τα εργαλεία της Meta, η αφαίρεση της διάταξης σημαίνει ότι η αποδοχή των εμπορικών όρων δεν συνοδεύεται πλέον από τη γενική αυτή άδεια χρήσης περιεχομένου, ενώ το robots.txt παραμένει, σύμφωνα με την εταιρεία, ο τρόπος ελέγχου της πρόσβασης. Το επεισόδιο δείχνει πόσο ευαίσθητο έχει γίνει το ζήτημα των δεδομένων εκπαίδευσης, σε μια περίοδο που τα μέσα ενημέρωσης διεκδικούν έλεγχο ή αμοιβή για τη χρήση του περιεχομένου τους από εταιρείες AI.
Το νομικό πλαίσιο παραμένει ανοιχτό. Όπως υπενθυμίζει το TechCrunch, η Meta κέρδισε πέρυσι μια πολύκροτη δίκη για φερόμενη παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων, όμως άλλες υποθέσεις κατά εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ των οποίων και της ίδιας της Meta, βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
