Ένας νόμος που ζητούσε από τα data centers να ζεσταίνουν σπίτια με τη θερμότητα των servers τους δεν θα εφαρμοστεί όπως γράφτηκε. Τον Ιούνιο, έναν μήνα πριν τεθούν σε ισχύ οι σχετικοί κανόνες, η γερμανική κυβέρνηση τους πήρε πίσω. Ο λόγος είναι ότι η χώρα θέλει να χτίσει γρήγορα υποδομές για την τεχνητή νοημοσύνη και οι επενδυτές απειλούσαν να πάνε αλλού.
Νωρίτερα μέσα στη χρονιά, το Βερολίνο είχε θέσει έναν φιλόδοξο στόχο. Ως το 2030 θέλει να διπλασιάσει το μέγεθος των data centers της χώρας και να τετραπλασιάσει την υπολογιστική ισχύ που διατίθεται για την εκτέλεση μοντέλων AI. Θέλει έτσι να εξαρτάται λιγότερο από τις ΗΠΑ, ανησυχία που μοιράζονται πολλές ευρωπαϊκές χώρες, και να δώσει ώθηση σε μια οικονομία που δυσκολεύεται.
Από υποχρέωση σε απλή μελέτη
Ο νόμος για την ενεργειακή απόδοση ψηφίστηκε το 2023 από την προηγούμενη κυβέρνηση, ως μέρος της δέσμευσης της ΕΕ να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 55% ως το τέλος της δεκαετίας. Υποχρέωνε κάθε νέο data center να ανακυκλώνει μέρος της θερμότητας που βγάζει ο εξοπλισμός του, ιδανικά σε δημοτικά δίκτυα τηλεθέρμανσης. Ο Patrick Graichen, ανώτερο στέλεχος του υπουργείου Οικονομίας και Ενέργειας εκείνη την περίοδο, το θεωρούσε αυτονόητο: «Χρειαζόμαστε καθαρή θερμότητα, και τα data centers είναι πηγή καθαρής θερμότητας», είπε στο WIRED.
Η αναθεωρημένη εκδοχή, που πηγαίνει σύντομα στη γερμανική βουλή για επικύρωση, ζητά από τους διαχειριστές μόνο να εξετάσουν αν η αξιοποίηση της θερμότητας είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτή. Αν δεν είναι, απαλλάσσονται. Η υπουργός Οικονομίας Katherina Reiche έγραψε ότι με «πρακτικούς κανόνες» η κυβέρνηση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για «ψηφιακή κυριαρχία και οικονομική ανάπτυξη». Το υπουργείο δεν απάντησε σε αίτημα του περιοδικού για σχόλιο.
Ακυρωμένα έργα και ένα παρατσούκλι
Η Γερμανική Ένωση Data Centers είχε αποκαλέσει μια πρώιμη εκδοχή του νόμου «νόμο αποτροπής των data centers». Το βασικό παράπονο ήταν ότι η εταιρεία μπορούσε να βρεθεί υποχρεωμένη να δώσει θερμότητα χωρίς να υπάρχει κανείς να την πάρει, ούτε δίκτυο τηλεθέρμανσης ούτε κάποια βιομηχανία, όπως τα θερμοκήπια. «Το βάρος έπεφτε όλο στο data center», λέει η Barbara Smitten της συμβουλευτικής Cundall.
Τους τελευταίους 18 μήνες αρκετά σχέδια ναυάγησαν. Η Stack Infrastructure ακύρωσε εγκατάσταση 3 δισ. δολαρίων στην Έσση και η κρατική Komm.ONE αποχώρησε από έργο στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, επικαλούμενη ευθέως τον νόμο. Τα πισωγυρίσματα δεν αφορούν μόνο τη Γερμανία: πρόσφατα η Microsoft αποχώρησε από το data center της Nscale στο Έσεξ.
Ο Graichen απορρίπτει τις ενστάσεις και λέει στους επενδυτές «σταματήστε να παραπονιέστε». Κατά τη γνώμη του, η ύπαρξη αγοραστή για τη θερμότητα θα έπρεπε να είναι βασικό κριτήριο στην επιλογή κάθε οικοπέδου. Ο John Booth της Carbon3IT, που βοήθησε στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών στόχων απόδοσης για τα data centers, συμφωνεί ότι η τεχνολογία υπάρχει: λείπει, λέει, μόνο η βούληση.
Η αντίδραση των πολιτών ως νέο εμπόδιο
Η αλλαγή ίσως ξεκλειδώσει επενδύσεις που περίμεναν, αφού η κεντρική θέση της Γερμανίας διευκολύνει τη δρομολόγηση δεδομένων προς Δυτική και Ανατολική Ευρώπη. Μπορεί όμως να προκαλέσει το είδος ακτιβισμού που στις ΗΠΑ έχει φέρει παγώματα αδειών και μορατόρια. Τον Φεβρουάριο, το δημοτικό συμβούλιο μιας μικρής γερμανικής πόλης μπλόκαρε έργο 2,5 δισ. δολαρίων, εν μέρει για κλιματικούς λόγους.
Ο Graichen θεωρεί ότι η στάση της κοινής γνώμης απέναντι στα data centers «έχει αλλάξει εντελώς» μέσα σε έναν χρόνο. «Πρώτα απ’ όλα στις ΗΠΑ, αλλά το ίδιο θα συμβεί και στην Ευρώπη».
