«Δεν υπάρχει τίποτα να ρυθμιστεί». Με αυτή τη φράση ανώτερο στέλεχος της Κομισιόν περιέγραψε στο POLITICO τον νόμο για τους κβαντικούς υπολογιστές που ετοιμάζουν οι Βρυξέλλες. Η πρόταση, με το όνομα Quantum Act, αναμένεται τον Νοέμβριο, και το πρόχειρο κείμενο που έχει στα χέρια της η εφημερίδα δείχνει ότι η ΕΕ δεν σκοπεύει να ακολουθήσει τη συνταγή που εφάρμοσε στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η Ευρώπη ρύθμισε νωρίς την AI. Η Κομισιόν κατέθεσε την πρώτη πρόταση για τον AI Act τον Απρίλιο του 2021, πριν από την κυκλοφορία του ChatGPT, και οι διαπραγματεύσεις έκλεισαν το 2024. Σήμερα, λέει ο Jan Goetz, διευθύνων σύμβουλος της φινλανδικής IQM, τα μεγάλα εργαστήρια AI και τα chips βρίσκονται στις ΗΠΑ, επειδή εκείνες συνέχισαν να επενδύουν.
Υποδομή, όχι εφαρμογή
Ο Théau Peronnin, επικεφαλής της γαλλικής Alice & Bob, εξηγεί τη διαφορά. Η AI είναι τρόπος χρήσης μιας τεχνολογίας, ενώ ο κβαντικός υπολογιστής είναι υποδομή: υλικό και υπολογιστική ισχύς. «Δεν ρυθμίζεις την υπολογιστική ισχύ, ρυθμίζεις τι κάνεις με αυτήν», λέει.
Οι κβαντικοί υπολογιστές λύνουν προβλήματα που οι σημερινοί δεν θα λύσουν ποτέ, όπως περιγράφει ο Goetz. Οι χρήσεις τους ξεκινούν από την ανακάλυψη φαρμάκων και φτάνουν στη στρατιωτική τεχνολογία. Υπάρχει και πλευρά εθνικής ασφάλειας, γιατί μπορούν δυνητικά να σπάσουν την κρυπτογράφηση που προστατεύει τις επικοινωνίες και τις τραπεζικές υπηρεσίες. Ένα μεγάλο μέρος της έρευνας παραμένει στο εργαστήριο, αλλά οι ειδικοί εκτιμούν ότι μέσα στην επόμενη πενταετία η τεχνολογία θα γίνει ευρύτερα διαθέσιμη.
Χρήματα και προμήθειες αντί για κανόνες
Το σχέδιο στηρίζει τον κλάδο, κατά προτίμηση σε επίπεδο ΕΕ, ώστε οι εθνικοί πρωταθλητές να μη στέκονται στα πόδια τους από έλλειψη χρηματοδότησης. Υποχρεώνει επίσης τις κυβερνήσεις να προμηθεύονται κβαντική τεχνολογία από ευρωπαϊκές εταιρείες ή από χώρες με στρατηγική συνεργασία με την ΕΕ στον τομέα. Προτείνει ακόμη μια «Quantum Europe Framework Initiative» για τον συντονισμό των προσπαθειών.
Η λογική μοιάζει με του Chips Act 2.0 και του Cloud and AI Development Act για τα data centers: μείωση της εξάρτησης από αμερικανική τεχνολογία και ενίσχυση των δυνατοτήτων αντί για ρύθμιση.
Το πρόβλημα που θέλει να λύσει είναι γνωστό. Η Ευρώπη έχει από τα περισσότερα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στα κβαντικά, αλλά προσελκύει μόλις το 5% της παγκόσμιας ιδιωτικής χρηματοδότησης, σύμφωνα με την περσινή Quantum Europe Strategy. Το σχέδιο κάνει λόγο για «κατακερματισμένες προτεραιότητες» και ανεπαρκείς δεσμούς μεταξύ έρευνας, βιομηχανίας και αγοράς. Ο Peronnin πιστεύει πάντως ότι ο αγώνας παραμένει ανοιχτός: το κεφάλαιο που χρειάζεται, λέει, «είναι ακόμη απολύτως διαχειρίσιμο».
